Τι είναι το γλαύκωμα;
Το γλαύκωμα είναι μια πάθηση των ματιών που επηρεάζει το οπτικό νεύρο και μπορεί σταδιακά, αν δεν διαγνωστεί έγκαιρα, να προκαλέσει τύφλωση. Η λειτουργία του οπτικού νεύρου είναι να μεταφέρει πληροφορίες από το μάτι στον εγκέφαλο. Η αυξημένη πίεση του οφθαλμού οδηγεί σε σταδιακή καταστροφή του νεύρου, με αποτέλεσμα τη μείωση της ευαισθησίας των γαγγλιακών κυττάρων. Εάν το νεύρο καταστραφεί για οποιονδήποτε λόγο, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πληγεί ή ακόμη και να χαθεί η όραση του ατόμου.
Το γλαύκωμα είναι μία από τις πιο κοινές αιτίες τύφλωσης παγκοσμίως και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Συχνότερα, όμως, επηρεάζει μεσήλικες και ηλικιωμένους.
Ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας συστήνει στα άτομα άνω των 40 ετών να εξετάζονται τουλάχιστον κάθε 2 χρόνια, ειδικά εάν υπάρχει κληρονομικότητα γλαυκώματος. Ο ιατρός έχει εκπαιδευτεί σε κορυφαία νοσοκομεία της Αγγλίας και του Καναδά και διαθέτει υψηλή επιστημονική κατάρτιση και πολυετή εμπειρία σε πανεπιστημιακά και ιδιωτικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού. Διαθέτοντας τεχνολογία αιχμής, εφαρμόζει όλες τις καινοτόμες μεθόδους, με στόχο την καλύτερη θεραπεία για κάθε περιστατικό.
Σε ποιους τύπους διακρίνεται το γλαύκωμα;
Το γλαύκωμα διακρίνεται σε γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας και γλαύκωμα κλειστής γωνίας.
Το γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας συνήθως επηρεάζει και τα δύο μάτια ταυτόχρονα. Αν και σταδιακά επιδεινώνει την όραση, εξελίσσεται τόσο αργά που μπορεί να μη γίνει αντιληπτό στα αρχικά στάδια.
Το γλαύκωμα κλειστής γωνίας, από την άλλη, μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά και να αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση. Συνήθως επηρεάζει μόνο το ένα μάτι.
Ποια αίτια οδηγούν σε γλαύκωμα;
Η ακριβής αιτία του γλαυκώματος είναι άγνωστη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αυξημένη πίεση στο μάτι (ενδοφθάλμια πίεση) προκαλεί νευρική βλάβη, αν και ορισμένα άτομα με γλαύκωμα έχουν φυσιολογική πίεση οφθαλμών.
Ο κίνδυνος του γλαυκώματος αυξάνεται:
- Με την πάροδο του χρόνου στα άτομα άνω των 40 ετών.
- Εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος.
- Εάν υπάρχει υψηλή οφθαλμική πίεση (ενδοφθάλμια υπέρταση).
- Εάν υπάρχει υπερμετρωπία.
- Σε περίπτωση τραυματισμού ή χειρουργικής επέμβασης στα μάτια.
- Εάν ο ασθενής έχει διαβήτη.
- Με τη μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών.
Ποια είναι τα συμπτώματα του γλαυκώματος;
Ως επί το πλείστον, το γλαύκωμα δεν παρουσιάζει κάποιο σύμπτωμα, αλλά συνήθως διαγιγνώσκεται τυχαία σε οφθαλμολογικό έλεγχο. Ο ασθενής συχνά επισκέπτεται τον οφθαλμίατρο στο τελευταίο στάδιο της πάθησης, όταν παρατηρεί σημαντική απώλεια όρασης.
Αρχικά, τα άτομα με γλαύκωμα χάνουν την πλευρική (περιφερική) όρασή τους. Εάν η πάθηση δεν αντιμετωπιστεί, η απώλεια όρασης μπορεί να επιδεινωθεί, οδηγώντας σε πλήρη τύφλωση.
Στην περίπτωση γλαυκώματος ανοιχτής γωνίας, το μόνο σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί είναι η απώλεια όρασης, η οποία δυστυχώς γίνεται αντιληπτή συνήθως όταν είναι ήδη σοβαρή.
Τα συμπτώματα του γλαυκώματος κλειστής γωνίας μπορεί να είναι ήπια, όπως προσωρινή θολή όραση. Τα σοβαρότερα περιλαμβάνουν μεγαλύτερα επεισόδια θολής όρασης ή πόνο στα μάτια ή γύρω από αυτά. Συχνά παρατηρούνται χρωματιστά φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα, κόκκινα μάτια ή και στομαχικές διαταραχές.
Πώς γίνεται η διάγνωση για το γλαύκωμα;
Το γλαύκωμα μπορεί να διαγνωστεί με ολοκληρωμένες οφθαλμολογικές εξετάσεις από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο, στις οποίες περιλαμβάνονται:
- Τονομέτρηση για τον υπολογισμό της ενδοφθάλμιας πίεσης.
- Εξέταση του πρόσθιου τμήματος του ματιού με σχισμοειδή λυχνία.
- Εξέταση του ματιού μετά τη διαστολή της κόρης, για την αξιολόγηση του οπτικού νεύρου.
- Τεστ οπτικής οξύτητας.
- Προσδιορισμός του οπτικού πεδίου, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει απώλεια περιφερικής όρασης.
Η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση υποδηλώνει κίνδυνο εμφάνισης γλαυκώματος, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει ήδη. Το γλαύκωμα εμφανίζεται μόνο όταν το οπτικό νεύρο έχει υποστεί βλάβη. Η περίπτωση αυξημένης πίεσης χωρίς βλάβες στο οπτικό νεύρο ονομάζεται οφθαλμική υπερτονία. Το επίπεδο πίεσης που ανέχεται το οπτικό νεύρο χωρίς να καταστραφεί είναι διαφορετικό για κάθε άτομο. Για τον λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντική η πλήρης οφθαλμολογική εξέταση.
Ποια είναι η θεραπεία του γλαυκώματος;
Η αντιμετώπιση του γλαυκώματος μπορεί να περιλαμβάνει οφθαλμικές σταγόνες, φάρμακα, επιλογή από τις διαθέσιμες επεμβάσεις γλαυκώματος ή συνδυασμό αυτών των τεχνικών. Αν και δεν υπάρχει θεραπεία γλαυκώματος που να επαναφέρει τη χαμένη όραση, η πάθηση μπορεί να ελεγχθεί εάν εντοπιστεί έγκαιρα. Άλλωστε, με τις εφαρμοζόμενες μεθόδους αντιμετώπισης τα περισσότερα άτομα με γλαύκωμα διατηρούν την όρασή τους.
Μπορεί να προληφθεί;
Η έγκαιρη διάγνωση και έγκαιρη ρύθμιση της πίεσης των ματιών, πριν προκαλέσει σημαντική απώλεια όρασης, είναι ο καλύτερος τρόπος για τον έλεγχο της νόσου. Γι’ αυτό συστήνεται οφθαλμολογική εξέταση από τα 40 ή 45 έτη.
Το γλαύκωμα έχει μια κληρονομική συνιστώσα, επομένως τα άτομα με οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος θα πρέπει να υποβάλλονται σε οφθαλμολογική εξέταση σε μικρότερη ηλικία και να την επαναλαμβάνουν τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια. Ο έλεγχος γλαυκώματος πιθανώς να επιβάλλεται σε μικρότερες ηλικίες, όταν υπάρχουν άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως η χρόνια χρήση κορτικοστεροειδών.
